عفونت ادراري چيست؟

این عفونت با علائمي نظیر احساس نياز به دفع مكرر ادرار و سوزش ادراري همراه می باشد، اين حالت سيستيت نام دارد و در بين خانم هاي 20 تا 50 ساله كه از نظر جنسي فعال هستند، نسبتاً شايع است.

باكتري مي تواند هر بخشي از دستگاه ادراري را آلوده نماید. دستگاه ادراري از كليه ها كه ادرار را ترشح مي كنند آغاز مي شود و بصورت لوله هايي كه حالب نام دارند تا مثانه كشيده مي شوند كه ادرار در آن جمع مي شود. دستگاه ادراري به پيشابراه ختم مي گردد كه لوله كوتاهي است كه ادرار را به خارج از بدن هدایت می نماید.

اگر باكتري هاي موجود در روده ها خود را  از راه ركتوم به پيشابراه برسانند و از آنجا بالا روند و  وارد مثانه شوند، عفونت بوجود مي آيد. باكتريها مي توانند مثانه را آلوده نمایند و سيستيت ايجاد کنند و يا بدون آنكه علامتي ايجاد نمایند، در آنجا تكثير پیدا کنند. در هر يك از اين موارد، باكتريها ممكن است از راه حالب بالا روند و كليه ها را نیز دچار عفونت نمایند. عفونت كليه خطرناك است و ممكن است سبب زايمان زودرس يا ساير بیماری های دیگر شود.

آیا بارداري احتمال ابتلا به عفونت ادراري را بالا مي برد؟
بارداري احتمال ابتلا به عفونت در هر يك از بخش هاي دستگاه ادراري را بالا مي برد. زیرا مقدار زياد هورمون پروژسترون سبب شل شدن عضلات حالب و در نتيجه گشادتر شدن حالب مي شود. رحم در حال رشد مي تواند به حالب ها فشار وارد نماید و سبب اختلال جريان ادرار در حالب ها شود و سرعت آنرا كُند سازد. با رشد جنين فشار بر روي زیاد مثانه مي شود در نتيجه تخليه ادرار به صورت كامل انجام نمی گیرد و در نتیجه عبور ادرار در مسير دستگاه ادراري زمان بيشتری به طول می انجامد و باكتريها پیش از خروج از بدن  زمان زیادتری براي تكثير خواهند داشت. به همين علت پزشك متخصص در همان اولين نوبت معاينات دوران بارداري آزمايش ادرار را تجویز می نماید، اگر آزمایش اوليه منفي باشد احتمال بروز عفونت ادراري در طول دوران بارداري پائين خواهد بود. اما اگر جزو 5 تا 7% خانم هايي باشيد كه باكتري در ادرارشان يافت مي شود، بايد براي رفع آن از آنتي بيوتيك استفاده نمایید. اگر اين نوع عفونت باكتريائي درمان نگردد احتمال بروز عفونت كليه در دوران بارداري به 30% می رسد.

علائم سيستيت چيست؟
علائم عفونت مثانه (سيستيت) در خانم ها متفاوت است و به شكل هاي زير بروز می نماید:

-احساس درد، ناراحتي و سوزش هنگام دفع ادرار (و احتمالاً هنگام مقاربت جنسي)
-ناراحتي لگن يا درد قسمت تحتاني شكم (اغلب در قسمت فوقاني استخوان لگن)
افزايش دفعات دفع ادرار و احساس فشار و نياز به ادرار كردن به صورت مكرر حتي زماني كه ميزان ادرار در مثانه بسيار كم است
ادرار بدبو
ادرار كدر
وجود خون در ادرار (اغلب با چشم غيرمسلح ديده نمي شود)
به دلیل اینکه دفع مکرر ادرار در دوران بارداري امري شايع است ،امکان تشخيص قطعي سيستيت مشكل می باشد بخصوص در مواردي كه علائم خفيف باشد. اگر فكر مي كنيد كه ممكن است به عفونت ادرای مبتلا شده باشيد از پزشك خود بخواهيد تا آزمايش ادرار برای شما تجویز كند تا بتوان تشخيص قطعي داد. اگر عفونت درمان نشود فرد در معرض خطر شديد عفونت كليه در دوران بارداري قرار می گیرد؛ بنابراين بسيار مهم است كه درمان به تأخير نيافتد.

علائم عفونت كليه چيست؟
علائـم انتـشـار عفونـت به كليه ها عبارتند از:

-تب شديد، اغلب همراه با لرز و تعريق می باشد
-درد در قسمت تحتاني پشت يا پهلو درست زير دنده ها كه ممكن است يكطرفه يا دوطرفه باشد و احتمالاً درد شكم
-تهوع و استفراغ
-وجود چرك و خون در ادرار (ممكن است با چشم غيرمسلح ديده نشود)
ممکن است علائم سيستيت نيز در عفونت كليه ديده شوند. عفونت كليه از خطرناك ترين عوارض دوران بارداري است و ممكن است باعث زايمان زودرس يا ساير اختلالات شود؛ بنابراين بیمار بايد فوراً توسط پزشك ويزيت شود و تحت درمان قرار بگيريد.

ابتلا به عفونت ادراري در دوران بارداري چه درماني نياز دارد؟

اگر به هنگام بارداري دچار سيستيت شويد و يا در اولين معاينه دوران بارداري باكتري در ادرار شما ديده شود بايد به مدت 7 تا 10 روز آنتي بيوتيك خوراكي مصرف كنيد. (بسياري از آنتي بيوتيك ها را ميتوان با اطمينان در دوران بارداري مصرف نمود). اگر علائم سيستيت داريد، احتمالاً با مصرف آنتي بيوتيك در عرض چند روز اين علائم برطرف می شوند امابه هر حال ادامه يك دوره درمان بطور كامل بسيار ضروري است تا دستگاه ادراري از وجود باكتري پاك گردد.

پس از درمان آزمايش ادرار را باید تكرار كنيد تا مشخص شود كه عفونت رفع شده است. انجام كشت هاي مكرر ادرار با فواصل معين درطول دوران بارداري الزامي است تا از عدم بازگشت عفونت اطميـنان حاصل گردد. در 40% خانم هاي بـاردار كه دچـار عفونت ادراري مي شوند عفونت تكرار مي شود. به منظور پيشگيري از عود عفونت، در صورت تكرار عفونت مثانه، ممكن است آنتي بيوتيك بطور دائم و با يك دوز پائين تا زمان زايمان تجويز گردد.

گاهی بروز عفونت كليه در دوران بارداري باعث بستري شدن بیمار می شود و بیمار آنتي بيوتيك وريدي دريافت می کند و از نظر علائم زايمان زودرس تحت نظر قرار می گیرد
چگونه ميتوان از عفونت ادراري پيشگيري كرد؟
براي پيشگيري از عفونت ادراري ميتوانيد اقدامات زير را بكار بنديد:

- روزانه مقدار زيادي آب بنوشيد. حداقل 8 ليوان با گنجايش 240 سي سي در روز آب بنوشيد.
- هرگز احساس دفع ادرار را ناديده نگيريد و سعي كنيد هر بار مثانه را كاملاً خالي نمایید.
- پس از اجابت مزاج موضع را از جلو به عقب تميز نمایید تا از ورود باكتري هاي مدفوع به پيشابراه جلوگیری شود.
-قبل از مقاربت جنسي و بعد از آن ادرار كنيد و دستگاه تناسلي را با آب و صابون ملايم بشوئيد.
-عصاره شاتوت بنوشيد. مطالعات نشان داده اند كه آب عصاره شاتوت ميزان باكتريها را كاهش می دهد و از جايگزين شدن باكتري هاي جديد در دستگاه ادراري جلوگیری مي كند. (البته نوشيدن عصاره شاتوت عفونت ادراري را درمان نمی کند و اگر داراي علائم عفونت ادراري هستيد بايد حتمابه پزشك مراجعه نمایید و آنتي بيوتيك مصرف کنید)

-از مصرف فرآورده هاي بهداشتي مخصوص دستگاه تناسلي (اسپري يا پودر) و صابون هاي قوي خودداري نمایید زيرا پيشابراه و دستگاه تناسلي را تحريك مي نماید و محيط كشت مناسبي براي رشد باكتريها خواهد بود. در دوران بارداري از دوش واژينال استفاده ننمایید.
لباس هاي زير خود را از نوع نخي انتخاب نمایید و از جوراب شلواري هايي كه قسمت بالاي آن نخي هستند، استفاده كنيد.