روش صحیح فریز کردن مواد غذایی

قبل از فریز کردن مواد غذایی ابتدا  باید به طور مناسب آنها را بسته بندی کنید تا عطر و طعم، رطوبت، رنگ طبیعی و ارزش غذایی خود را از دست ندهند و سرما و خشکی محیط  فریزر باعث خراب شدن مواد غذایی نشود.

باید قبل از بسته بندی مواد غذایی، مقدار مورد نیاز در هر بار مصرف خود را مشخص کنید، زیرا بسته  مواد غذایی را که از فریزر خارج کرده اید، به هیچ عنوان نباید دوباره به فریزر برگردانید.

بیشتر افراد از دو نوع بسته بندی برای فریزر کردن مواد غذایی استفاده می کنند:

1- ظروف دردار از جنس‌های مختلف، مانند پلاستیک و فلز

2- کیسه های نایلون یا پلاستیک‌های زیپ دار مخصوص بسته بندی

اما متخصصان تغذیه توصیه می‌کنند که مواد غذایی در ظروف شیشه ای در فریزر نگهداری کنید، زیرا این ظروف فاقد ترکیبات شیمیایی هستند که با مواد غذایی واکنش دهند. اما باید هنگام پُر کردن این ظروف از مواد غذایی، مقداری فضای خالی  گذاشت تا بر اثر انبساط حاصل از فریز شدن  ماده غذایی، ظرف نشکند.

بسته بندی با کیسه‌های نایلونی، از روش های متداول  بسته بندی در منازل می باشد و بعد از آن کیسه‌های پلاستیکی زیپ دار رایج هستند. به تازگی در برخی از کشورها از کاغذهای چند لایه برای بسته بندی استفاده می کنند. این کاغذها از چند لایه شامل یک لایه کاغذ، یک لایه فویل آلومینیومی، گلاسین، سلفون و یک لایه قابل ارتجاع تشکیل شده اند که برای بسته بندی مواد غذایی از قبیل  انواع میوه، سبزی، گوشت استفاده می‌شوند. این نوع کاغذها به خوبی از ماده غذایی نگهداری می‌کنند.

با فریز کردن مواد غذایی به روش صحیح، تغییری در عطر و طعم و بوی آنها ایجاد نمی شود، اما از ارزش غذایی آنها کاسته می‌شود، به خصوص اگر مواد غذایی بیشتر از زمان استاندارد در فریزر نگهداری شوند.

اگر مواد غذایی به طور صحیح بسته بندی و به سرعت در دمای فریزر سرد شوند، بیشتر کیفیت خود را حفظ می کنند و مدت ماندگاری آنها نیز افزایش می‌یابد. بعد از گذشت مدت زمان استاندارد، هر چند که مواد غذایی سالم به نظر می رسند، اما هیچ گونه ارزش غذایی ندارند و تبدیل به تفاله شده اند.

طریقه فریزکردن موادغذایی

- دمای فریزر همیشه باید  18- درجه سانتی گراد باشد. هرگونه تغییر دما، باعث خراب شدن مواد غذایی داخل فریزر می‌گردد.

- از پر کردن فریزر با مواد غذایی که همگی تازه هستند و نیاز به یخ زدن دارند، خودداری کنید، زیرا این کار سبب افزایش ناگهانی دمای فریزر و در نتیجه کاهش کیفیت مواد غذایی می گردد. بنابراین مواد  غذایی تازه را به تدریج در فریزر بگذارید.

- ماده غذایی که برای  فریز کردن در نظر گرفته می شود باید تازه باشد و با کیفیتی مناسب منجمد شود.

- اگر برای بسته بندی موادغذایی از کیسه های پلاستیک استفاده می کنید ،باید دقت کنید که کیسه پلاستیکی  کاملا سالم باشد و بعد از ریختن ماده غذایی، هوای داخل آن را خالی کنید و در آن را کاملا ببندید.

-هر بسته را اتیکت بزنید و تاریخ انجماد آن را مشخص نمایید،و اولین بسته  ماده غذایی فریزر شده، باید اولین بسته  برای مصرف باشد که از فریز خارج می‌شود، زیرا موادغذایی متفاوت تا زمان مشخصی پس از فریز شدن خواص غذایی خود را حفظ می کنند.

- ماده غذایی باید کاملا سرد شود و سپس بسته بندی و فریز گردد. سرد کردن مواد باید خیلی سریع و در پایین ترین سرمای ممکن صورت گیرد.

- مواد غذایی را نباید بیشتر از یک بار منجمد کرد.

- با ورود موادغذایی جدید به داخل فریزر، باعث گرم شدن هوای فریزر و سایر مواد فریز شده می شود، بنابراین موادغذایی را هر دفعه به مقدار کم و با فاصله زمانی ۱۲ ساعت داخل فریزر بگذارید.

میوه ها را پس از شستشو  وبا  اضافه کردن ده درصد وزن میوه پودر شکر بسته بندی کنید. البته می توانید به جای افزودن شکر،  میوه را در شربتی که حاوی ۵۰ تا ۶۰ درصد خود میوه است، برای مدت ۲۴ ساعت قرار دهید و سپس منجمد کنید. این کار باعث حفظ رنگ، عطر و طعم میوه می شود. همه میوه ها را به جز موز، خربزه و انگور می توان فریز کرد. برای جلوگیری از سیاه شدن گیلاس ، زردآلو، سیب و گلابی باید از شکر بیشتری استفاده نمایید.

اگر محصولات لبنی را در کاغذهای آلومینیومی بسته بندی کنید میتوانید به مدت ۸ ماه آنها را در فریزر  نگهداری کنید.

برای جلوگیری از چسبیدن بسته های نایلونی در فریزر به یکدیگر، پیش از قرار دادن آنها در فریزر، بسته ها را با دستمال به طور کامل خشک کنید.

موادغذایی فریزشده را برای خارج کردن از انجماد، در آب جوش یا حرارت بالای ۲۰ درجه قرار ندهید. این کار باعث کم کردن ارزش غذایی آنها می شود. گوشت و ماهی را چند ساعت قبل از مصرف از فریزر به داخل یخچال منتقل کنید تا به آرامی از حالت انجماد خارج شوند.

انجماد غذاهای پخته شده

بیشتر غذاها را می توان به صورت پخته شده منجمد کرد و در مواقع لازم آنها را به مصرف نمود.  بهتر است مواد غذایی که در ترکیبات آنها مواد خمیری به کار رفته است مانند رشته، ماکارونی و سیب زمینی. سفیده تخم مرغ، سس ها و سالادهایی که در آنها سس مایونز به کار برده شده است را فریز نکرد زیرا در صورت فریز شدن طعم آنها تغییر خواهد کرد.

فریز کردن برنج پخته نیز توصیه نمی شود زیرا تغییراتی در طعم، بو و کیفیت چاشنی ها و ادویه جات به کار برده شده، هنگام فریز در آن ایجاد می شود. پیش از گذاشتن غذاهای پخته شده در فریزر باید آنها را سرد کنید. ظرف غذا را برای پایین آوردن حرارت در آب خیلی سرد قرار دهید و پس از خنک شدن به مقداری که برای هر وعده مورد مصرف خانواده است منجمد نمایید.غذاهای آماده را به مدت ۳ تا ۴ ماه می توانید نگهداری کنید.

منجمد کردن میوه ها

آلو و آلوچه: سفت و یا رسیده  این میوه ها را به شکل درسته یا پس از نصف کردن و در آوردن هسته آنها با پوششی از شکر یا بدون آن می توانید در فریزر نگهداری کنید. مدت نکه داری آنها ۱۰ ماه است.

آلبالو ، گیلاس: به شکل درسته یا هسته درآورده با پوششی از شکر یا نمک به مدت ۱۰ ماه قابل نگهداری هستند.

تمشک ، توت فرنگی: رسیده و له نشده تمشک و توت فرنگی را در پوششی از شکر یا بدون آن به مدت ۹ تا۱۰ ماه  می توانید نگهداری کنید.

زردآلو: کاملا رسیده و له نشده آن را به مدت بسیار کوتاهی در آب گرم قرار دهید، سپس  پوست آن را بکنبد و با پوششی از شکر یا بدون آن به مدت ۱۰ ماه  می توانید در فریزر نگهداری کنید.

گلابی: گلابی را پوست کنید و خرد کنید و برای حفظ رنگ سفید آن مقداری آبلیمو روی آن بریزید و در شربت قند بگذارید و سپس آن را فریز کنید. مدت سالم ماندن ۱۰ ماه  در فریزر است.

هلو: به شکل درسته یا نصف شده در شربت قند و یا با پوششی از شکر می توانید به  مدت  ۱۰ ماه  در فریز نگهداری کنید.

انجماد لبنیات

پنیر: پنیرهای پیتزا و پنیرهای سفت خارجی را می توان  بین ۶ تا ۸ ماه در فریزر نگهداری کرد.

خامه: به صورت شکر زده به مدت ۳ ماه می توان نگهداری کرد.

شیر: شیرهای هموژنیزه شده را می توان به مدت ۳ ماه در فریزر نگهداری کرد.

کره: کره های که بسته بندی نشده اند را باید در لفاف های پلی اتیلنی یا ورقه های آلومینیومی بپوشانید و سپس در فریزر قرار دهید، مدت سالم ماندن آن در فریزر بین ۴ تا ۶ ماه است.

بستی: در بسته بندی های خودش  یا در ظرف مخصوص نگهداری بستنی که در آنها خوب بسته می شود را می توان به مدت ۳ ماه نگهداری کنید. بهتراست بسته بندی بستنی را یکبار دیگر در کیسه های پلی اتیلنی قرار دهید، و سپس منجمد نمایید.

انجماد موادغذایی حیوانی

جگر، دل، قلوه، سیرابی، مغز و زبان و پاچه  را در ظروف مخصوص می توانید بین ۳ تا ۴ ماه قابل نگهداری کنید.

گوشت گاو: در قطعه های درشت و پاک شده در بسته بندی های مناسب و خالی از هوا به مدت ۱۰ تا ۱۲ ماه می توانید نگهداری کنید.

گوشت گوساله: در قطعه های ۲/۵ کیلویی تمیز و بسته بندی شده ۱۰ تا ۱۲ ماه سالم می مانند.

گوشت فیله و راسته: با ضخامت ۲ سانتیمتر به مدت ۸ تا ۱۰ ماه می توانید نگهداری کنید. برای اینکه قطعات بگوشت به یکدیگر  نچسبندبهتر است در فاصله آنها ورقه های پی اتیلن یا آلومینیومی دهید.

گوشت چرخ کرده: در بسته بندی های مناسب به مدت ۱ تا ۲ ماه می توان نگهداری کرد.

سوسیس: در بسته بندی تا یک کیلو گرم بین ۳ تا ۴ ماه قابل نگهداری هستند.

کالباس: به شکل بریده شده در قسمت های کوچک ۳ تا ۴ ماه قابل نگهداری هستند.

بوقلمون و غاز و اردک: پس از تمیزکردن آنهارا در بسته بندی مناسب قراردهید و بعد از خارج نمودن هوای داخل بسته بندی،در آن را محکم ببندید تا از نفوذ بخارآب و هوای خارج مصون بماند سپس فریزر نمایید. مدت نگهداری و حفظ کیفیت ۴ تا ۶ ماه برای اردک، ۱۰ تا ۱۲ ماه برای بوقلمون و ۳ تا ۴ ماه برای غاز است.

مرغ: پس از تمیز کردن، مرغ را در بسته بندی مناسب قرار دهید و پس از خارج نمودن هوای داخل بسته ،در آن را محکم ببندید و در فریزر قرار می دهند. مدت نگهداری و حفظ کیفیت ۱۲ ماه است. برای خارج کردن مرغ از حالت انجماد آن را 8 ساعت قبل از مصرف در هوای اتاق قرار دهید و یا مرغ یخ زده از کیسه خارج کنید و آن را در یخچال بین ۱۰ تا ۱۲ ساعت قرار دهید.

دل و جگر و سنگدان مرغ: پس از شستن در آب سرد و تمیز کردن آنها را در بسته بندی های مناسب تا ۳ ماه می توانید نگهداری کنید.

ماهی سفید: تمیز شده در بسته بندی های مناسب به مدت ۶ تا ۹ ماه قابل نگهداری هستند.

ماهی قزل آلا: ماهی های پرچرب مانند ماهی قزل آلا مدت کم تری قابل نگهداری هستند و بین ۴ تا ۶ ماه می توان آنها را در فریزر نگه داشت.

ماهی ها: ماهی ها را به شکل کامل یا به صورت تکه تکه می توان  بسته بندی و منجمد کرد. برای بسته بندی کردن ماهی بهتر است بین تکه های آن کاغذ روغنی قرار دهید تا به یکدیگر نچسبند. بسته بندی قطعات ماهی باید طوری باشد که هیچگونه هوایی به داخل آن نفوذ نکند و هیچ بویی از داخل بسته بندی به خارج راه پیدا نکند. بسته بندی  ها را باید  کاملا از هوا خالی و سر آنها به خوبی محکم کنید.

انجماد موادغذایی گیاهی

اسفناج: پس از شستن به مدت ۲ دقیقه آبگردانی کنید و سپس در بسته بندی های مناسب در فریزر بگذارید. مدت نگهداری بین ۹ تا ۱۲ ماه است.

بادمجان: از وسط نصف کنید و آن را در آب نمک بگذارید و  سپس به مدت ۴ دقیقه آبگردانی کنید و سپس در جعبه های روغنی یا در ظروف مخصوص فریزر بچینید و برای اینکه قطعات به هم نچسبد درفاصله هر قطعه  کاغذروغنی یا کاغذ آلومینیومی بگذارید. مدت سالم ماندن بین ۹ تا ۱۲ ماه است.

باقالی: پس از شستشو به مدت ۳ دقیقه آبگردانی کرده و پس از سردشدن در کیسه های پلی اتیلن قرار داده و بعد از خارج نمودن هوای داخل کیسه آنها را فریز کنید. مدت سالم ماندن ۹ تا ۱۲ ماه می باشد.

نخودفرنگی: از غلاف خارج کنید سپس تا ۲ دقیقه آبگردانی کنید و به صورت مسطح بسته بندی کنید. نخودفرنگی حداکثر تا ۱۲ ماه قابل نگهداری است.

سبزی سوپ و آش و معطر: سبزی سوپ و آش را پس از شستن، تمیزکردن و خردکردن به مدت۱ تا ۲ دقیقه آبگردانی کنید  و منجمد نمایید. مدت نگهداری ۹  ماه است.

فلفل دلمه ای: فلفل های سفت و سالم را از وسط نصف کنیدو دانه ها را خارج کنید و به مدت ۲ تا ۳ دقیقه آبگردانی کنید. فلفل سبز را به صورت رشته رشته جهت مصرف سالاد می توان نگهداری کنید که مدت نگهداری از آن ۱۲ ماه است  یا می توان به صورت پرشده آن را منجمد نمود که در این صورت مدت نگهداری ۳ ماه است.

قارچ: قارچ های سفت و متوسط را خوب تمیزکنید و ۲ تا ۴ دقیقه آبگردانی کنید تا خشک شوند، سپس فریز نمایید. قارچ را می توان با کمی روغن به مدت ۵ تا۱۰ دقیقه تفت دهید و سپسفریز کنید. مدت نگهداری ۱۲ ماه است.

گل کلم، کلم بروکلی: به شکل درسته یا به صورت خوشه خوشه به مدت ۳ تا ۵ دقیقه آبگردانی کنید با اضافه کردن مقداری آبلیمو رنگ سفید گل کلم تغییر نمی کند . قبل از آبگردانی برای از بین بردن حشرات و داخل  گل های  آن ، آن را  در آب نمک سرد قرار دهید سپس آبگردانی و نگهداری نمایید. مدت نگهداری ۱۲ ماه است.

گوجه فرنگی: گوجه های کوچک و سفت را  می توان بدون آبگردانی در فریزر قرار دهید. مدت سالم ماندن ۶ ماه است.

لوبیا سبز: لوبیاها را بشویید و خرد کنید و تا ۳ دقیقه آبگردانی کنید و در فریزر قرار دهید. مدت نگهداری ۱۲ ماه است.

هویج: هویج های ریز را به شکل درسته و هویج های بزرگتر را به صورت حلقه حلقه یا خردشده به مدت ۲ تا ۴ دقیقه آبگردانی کنید و سپس بسته بندی و فریز نمایید. مدت نگهداری ۱۲ ماه است.