پيشگيري از بارداري بصورت اضطراري

روش اضطراري پيشگيري از بارداري چيست؟

روش جلوگيري از بارداري اضطراري،به  روشها و تكنيكهايي هستند كه در صورت  نزديكي بدون استفاده از يكي از راههاي مطمئن جلوگیری از بارداري ،يا اتفاقي مانند پاره شدن كاندوم و يا نظير آن رخ دهد، استفاده می شوند. البته بايد در نظر داشت كه اين روش ها از انتقال بيماريهاي مقاربتي جلوگيري نمي كنند.

یکی از روش های جلوگیری به شکل  اضطراري، استفاده قرصهاي معمولي خوراكي ضد بارداري HD است كه به نام “قرص صبح روز بعد” مشهور می باشند. البته اين نام مناسبي نيست زیرا  نيازي به صبر كردن تا صبح روز بعد نمی باشد و بهتر است در اولين فرصت پس از نزديكي بدون محافظت، از اين روش استفاده نمود.

چه زمانی مي توان يا بايد از اين روش استفاده كرد؟

از اين روش زماني استفاده می شود كه نزديكي از طريق واژن صورت گيرد در حاليكه هيچ  نوع روش پيشگيري از بارداري استفاده نشده باشد  يا بطور ناصحيح و غير كارآمد استفاده شده باشد. اين موقعيت ها مي تواند شامل موارد زير باشد:

زماني كه هنگام استفاده از كاندوم مردانه، در زمان نامناسبي کاندوم خارج يا پاره شود.

زماني كه هنگام  استفاده از ديافراگم يا كلاهك دهانه رحم، بطور زودهنگام بيرون آيد و يا پس  از نزديكي بلافاصله خارج گردد.

زمانی که فراموش كرده اید يك قرص از دوره قرصهاي جلوگيري از بارداري  را میل کنید و مقاربت داشته اید.

در صورت استفاده از روش محاسبه زمان تخمك گذاري  که بصورت  ناصحيح انجام گرفته و نزديكي كامل در زمان باروري زن انجام شده است.

برنامه استفاده از روش طبيعي يا انقطاع در نزديكي با شكست مواجه شود.

نزديكي بدون استفاده از هيچ  نوع روش پيشگيري در حاليكه تصميم براي بارداري ندارید.

در زمان  تجاوز كه به هر شكل احتمال بارداري وجود دارد.

اثر روش اضطراري پيشگيري از بارداري چقدراست؟

اين روش صد درصد موثر نمی باشد، اما تقريبا در 98% موارد از حاملگي ناخواسته جلوگیری مي كند. يعني از هر 100 خانمي كه از اين روش براي جلوگیری از بارداري استفاده مي كنند  در حدود 2 نفر در طول يكسال حامله مي شوند. اگرچندین بار از اين روش استفاده گردد، تاثير آن كمتر خواهد شد و احتمال بارداري بيشتر مي شود. بنابراين باید از اين روش تنها براي موارداضطراري  استفاده نمود و نبايد بطور مداوم، بعنوان يك روش جلوگیری بكار برد. بعد از استفاده از اين روش، فرد بايد به پزشك مراجعه کند و پس از مشاوره، از روش های دائمي استفاده نماید.

زمان و نحوه مصرف آن چگونه است؟

در دو نوبت با فاصله 12 ساعت هر بار 2 قرص HD  باید خورده شود.

پس از مقاربتي كه احتمال بارداري  در آن وجود دارد باید در اولين فرصت 2 قرص خوراكي HD همراه با با آب فراوان خورده شود. قرص نوبت اول باید در زماني خورده شود كه نوبت دوم را بتوان 12 ساعت پس از آن مصرف كرد. خوردن قرص در نوبت اول را نبايد بي دليل به تاخير انداخت، زيرا ميزان تاثير  آن ممكن است با گذشت زمان کم شود.

چنانچه قرص HD نداشتید و  قرص نوع LD در دسترستان بود،‌ بايد در هرنوبت 4 قرص میل نمایید.

نكته مهم: چنانچه 72 ساعت (3 روز) از زمان مقاربت گذشته باشد، استفاده از روش اضطراري موثر نمی باشد و بايد در اين مواقع به پزشک مراجعه کنید.

عملكرد آن در بدن برای پيشگيري از بارداري چيست؟

تاثیر این نوع قرص های هورمونی حین مصرف، باعث توقف  تخمك گذاري يا تداخل در جايگزيني تخمك لقاح يافته در رحم مي شود و از بارداری جلوگیری می کند. به دلیل اینکه تخمك لقاح يافته در مدت كودتاهی در قسمتي از رحم جايگزين مي شود، زمان استفاده از اين روش بسيار مهم است. یعنی اگر عمل جايگزيني تخک در رحم  اتفاق افتاده باشد استفاده از اين روش از پيشرفت روند بارداري  جلوگیری نمی کند و باعث  سقط نخواهد شد.

عوارض جانبي آن چیست؟

قرصهاي خوراكي اگر به روش اضطراري که در بالا ذکر شد، استفاده شوند، معمولا عارضه جانبي خطرناكي ندارند. اما ممكن است باعث عوارض جانبي موقتي شوند كه رايج ترين آنها تهوع می باشد و برای برطرف كردن آن می توان از يك داروي ضد تهوع استفاده نمود. تقريبا در بیشتر مصرف كنندگان از اين روش حالت تهوع به وجود می آید و ممكن است در تعداي از مصرف كنندگان استفراغ هم وجود داشته باشد. در برخی مواقع سردرد، سرگيجه، گرفتگي شكم و يا احساس پري و درد در سينه ها نيز به وجود می آید  كه البته همه این عوارض جانبي و گذرا بوده و معمولا‌ پس از يك تا دو روز برطرف مي شوند. همچنین استفاده از اين روش تاثيری در ميزان باروري فرد در آينده ندارد.

اگر پس از خوردن قرصها، استفراغ کردید چه بايد کنید؟

اگر فرد در طول دو ساعت بعد از مصرف قرصها در نوبت اول يا دوم، استفراغ کرد، بایددر اولين فرصت 2 قرص ديگر HDبخورد. اگر اين اتفاق پس از خوردن قرصها در نوبت اول افتاد، قرصهاي نوبت دوم بايد 12 ساعت بعد از نوبت اول استفاده شوند. البته تزريق يك عدد  آمپول ب 6 به شکل عضلاني حالت تهوع را کاهش می دهد. اگر استفراغ بيش از دو ساعت پس از مصرف قرصها اتفاق افتاد، ایرادی ندارد زيرا دارو جذب بدن شده است.

آيا مصرف داروهای دیگر بر كارآيي اين روش تاثیر می گذارد؟

برخی از داروها تاثیر قرص های ضدبارداري را کم می کنند و یا در كارآيي اين روش اختلال ايجاد  می كنند. برخي از اين داروها عبارتند از ريفامپين (نوعي آنتي بيوتيك)، گريزوفولوين (داروي ضد قارچ خوراكي)، باربيتوراتها و بعضی از داروهاي ضد صرع.

چه مدت بعد از اين روش بايد پريود شد؟

پس از خوردن قرصها هيچ  نوع علامت فوري كه نشان دهند ه تاثیر قرصها باشد، وجود ندارد و تنها علامت آن قاعدگي است که بايد به موقع، یا چند روز زودتر يا ديرتر رخ دهد. اگر شروع قاعدگي بعدی، بيش از يك هفته به تاخير بیافتد و يا هر مورد خاص ديگری وجود داشته باشد، بايد  حتما به پزشك مراجعه کرد. اگر پس از مصرف قرصها، دوباره مقاربتي انجام شود كه احتمال بارداري در آن وجود دارد، قرصهایي که قبلا خورده شده اند ،نمی توانند از بارداري مجدد جلوگيري كنند.

استفاده از اين روش در دوران شيردهي بي خطر می باشد؟

میزان استروژن موجود در قرصهاي ضد بارداري در مقدار و كيفيت شير مادر تاثير منفي می گذارد. اما بنظر نمي رسد كه استفاده كوتاه مدت آن اين تاثير را داشته باشد. البته هورمون ترشح شده در شير مادر  آثاربدی در شيرخوار نمی گذارد.

در صورت استفاده از اين روش چه زماني نياز به مراجعه به پزشك است؟

-تاخير در دوره قاعدگي بيشتر از يك هفته.

-ادامه خونريزي نامنظم يا وجود دردهاي كرامپي شكم به شکل مداوم.

-درد شديد در ناحيه شكم يا لگن.

-احتمال بارداري.

-احتمال ابتلا به بيماريهاي مقاربتي.